પટ્ટુ પોપટ

પટ્ટુ પોપટ બહુ ઉદાસ બેઠો હતો.

 

માંએ પુછ્યુ, ‘બેટા કેમ ઉદાસ બેઠો છો?’

 

‘હું મારી આ અટપટી ચાંચને ખુબ નફરત કરૂ છુ.’, પટ્ટુ લગભગ રોતા રોતા બોલ્યો.

 
‘તુ તારી ચાંચને નફરત શાંમાટે કરે છે? આટલી સુંદર તો છે.’, માંએ સમજાવવાની કોશીષ કરી.

 

‘નય, બાકી બધા પક્ષીઓની ચાંચ કેવી મસ્ત છે, બીરજુ બાજ, કાળુ કાગડો, કલકી કોયલ બધાની ચાંચ મારાથી સારી છે. પરંતુ હું આવો કેમ છુ?’, પટ્ટુ ઉદાસ થઇને બેસી ગયો.

 

માં થોડો સમય શાંતિથી બેસી ગઇ. એને પણ લાગ્યુ કે કદાચ પટ્ટુ સાચુ કહી રહ્યો છે. એ પણ વિચાર કરવા લાગી કે પટ્ટુ ને સમજાવવો કઇ રીતે. ત્યારે જ એને યાદ આવ્યુ કે પટ્ટુ ને જ્ઞાનિ કાકા પાસે મોકલી દેય, જે આખા જંગલમાં સજદાર પોપટ તરિકે જાણીતા હતા. માં એ તરત જ પટ્ટુને કાકા પાસે મોકલી દીધો.

 

કાકા જંગલની વચ્ચો વચ એક જુના જાડ પર રહેતા હતા.

 

પટ્ટુ કાકાની સામે જઇને બેસી ગયો અને કહ્યુ, ‘કાકા મારી એક સમસ્યા છે.’

 

‘બેટા કહે મને શું સમસ્યા છે, દિકરા’, કાકા બોલ્યા.

 

પટ્ટુ કહેવા લાગ્યો, ‘કાકા મને મારી ચાંચ નથી ગમતી, કેટલી અટપટી છે. મને જરાંય નથી ગમતી. બીજી બાજુ મારા ભાઇબંધો બીરજુ બાજ, કાળુ કાગડો, કલકી કોયલ એ બધાની ચાંચ કેટલી સુંદર છે.’

 

કાકાએ કહ્યુ, ‘હા એ તો છે. એ છોડ તુ મને કહે તને ખાવામાં કરચલા અને કીડા-મકોડા ગમે?’

 

‘છીં.. આવી બકવાસ વસ્તુ મને ખાવી નો ગમે’, પટ્ટુ મોં બગાડતા બોલ્યો.

 

‘અરે છોડ, તો તને માછલીઓ ભાવશે..?’, કાકાએ ફરી કહ્યુ.

 

‘અરેરે.. કાકા કેવી વાતો કરો છો? હું પોપટ છુ. હું આ બધી વસ્તુઓ ખાવા માટે નથી બન્યો.’, પટ્ટુ નારાજ થઇને બોલ્યો.

 

‘સાવ સાચ્ચુ’, કાકા બોલ્યા. ‘આ જ તો હું તને સમજાવવા માંગતો હતો. ઇશ્વરે તને કંઇક અલગ રીતે બનાવ્યો છે. જે તુ પસંદ કરે છો એ તારા ભાઇબંધોને નહિ ગમે. અને જે તારા મિત્રોને ગમે છે એ તને નહિ ગમે. વિચાર કર જો તારી ચાંચ જેવી છે એવી ન હોત તો તુ તારૂ મનપસંદ બ્રાઝીલીયન અખરોટ ખાઇ શકત ? નહી ને  ? એટલે પોતાનુ જીવન એ વિચારવામાં ન વિતાવ કે બીજા પાસે શું છે? બસ તુ એ જાણ કે તુ જે ગુણ લઇને પેદા થયો છે એનો સૌથી ઉતમ ઉપયોગ કઇ રીતે કરવો.  અને એ ગુણો વધુ ને વધુ કઇ રીતે વિકસીત કરવા.’

 

પટ્ટુ કાકાની વાત સમજી ગયો હતો. એ ખુશી ખુશી એની માં પાસે ચાલ્યો ગયો.

 

પટ્ટુ પોપટની જેમ ઘણા લોકો પોતાના પોઝીટીવ પોઇંટ્સને કાઉન્ટ કરવા ને બદલે બીજાની યોગ્યતા જોઇને એની સરખામણી કરવામાં લાગી જતા હોય છે. મિત્રો બીજાને જોઇને કંઇક શીખવુ અને ઇન્સપાયર થવુ તો ઠીક છે. પરંતુ બેકારની સરખામણી હંમેશા નિરાશ જ કરે છે. આપણે એ સમજવુ જોઇએ કે આપણે બધા અનન્ય છીએ. અને આપણી પાસે સક્ષમતા અને ગુણવત્તા છે, જેનો ઉપયોગ કરીને આપણે આપણુ જીવન સાર્થક કરી શકીએ

વાંદરાનું કાળજું

નર્મદા નદીને કિનારે એક મોટું જાંબુનું ઝાડ હતુ. તેના પર એક વાંદરો રહેતો હતો. તે વાંદરાને જાંબુ ખૂબ જ ભાવતાં હતા. નીચે નદીમાં એક મગર પોતાના પરીવાર સાથે રહેતું હતુ. એક દિવસ વાંદરો જાંબુ ખાતો હતો, અને મગર નીચે આરામ કરી રહ્યો હતો. જાંબુ ખાતાં-ખાતાં વાંદરાના હાથમાંથી થોડાં જાંબુ નીચે મગર પર પડી રહ્યા હતા. મગરે તેને ચાખ્યાં તો તેને તેનો સ્વાદ ખૂબ જ સારો લાગ્યો.

આ રોજનો ક્રમ થઈ ગયો હતો કે વાંદરો જાંબુ ખાતો અને નીચે પડેલાં જાંબુ ખાવા માટે મગર આમતેમ ડોલતો રહેતો હતો. એક દિવસ વાંદરાનું ધ્યાન મગરની આ ક્રિયા પર ગયું. આથી તેને જાણી જોઈને ઝાડની ડાળી હલાવી બહુ બધાં જાંબુ નીચે પાડ્યાં. મગર તો રાજીનો રેડ થઈ ગયો. આમ, બંને વચ્ચે દોસ્તી થઈ ગઈ.

 
એક દિવસ મગર થોડાં જાંબુ પોતાના પરીવાર માટે લઈ ગયો. તેની પત્ની અને બાળકોને આ જાંબુ ખૂબ જ ભાવતા હતા. તેથી તે રોજ પોતાનાપરીવાર માટે જાંબુ લઈ આવતો. એક દિવસ તેની પત્નીને વિચાર આવ્યો કે આ જાંબુ કેટલા મીઠા છે. વાંદરો રોજ આ ફળ ખાય છે તો તેનું કાળજુ કેટલું મીઠું હશે ! તેને પોતાનો આ વિચાર પોતાના પતિને જણાવ્યો. મગરે પહેલા તો ના પાડી દીધી કે નહી એ તો મારો મિત્ર છે, હું આવુ કેવી રીતે કરી શકું ? પણ તેની પત્ની જીદ લઈને બેસી ગઈ કે તમે વાંદરને લઈને નહી આવો તો હું તમારી સાથે નહી રહું. 

વિચાર કરતાં-કરતાં મગરના મનમાં પણ લાલચ આવી ગઈ, અને પોતાની પત્નીને ખુશ કરવા તેણે આ વાત માની લીધી. 

 

બીજા દિવસે જ્યારે એ નદી કિનારે વાંદરાને મળ્યો ત્યારે તેણે કહ્યું કે ' તને કદી નદીની અંદરની દુનિયા જોવાની ઈચ્છા નથી થતી ? વાંદરો બોલ્યો ' થાય છે, પણ શું કરું મને તરતાં નથી આવડતુ ને.

 

મગરે કહ્યું ' અરે, હું છુ ને તારો દોસ્ત. તુ મારી પીઠ પર બેસી જા અને હું તને બધે ફરાવીશ. વાંદરો તો તૈયાર થઈ ગયો. અને તરતજ મગરની પીઠ પર જઈને બેસી ગયો. મગર પાણીમાં ઉતરી તરવા લાગ્યો. વાંદરો તો પહેલીવાર પાણીમાં ફરી રહ્યો હતો. તેને ખૂબ મજા પડી રહી હતી. બંને મિત્રોએ એકબીજા સાથે વાતચીત કરવાની શરૂ કરી દીધી.

 

જ્યારે વાતો કરતાં-કરતાં તેઓ નદીની વચ્ચે પહોંચ્યાં ત્યારે વાંદરાએ કહ્યું કે ' માફ કરજે મિત્ર, મારે તને મારવો પડશે, કારણકે મારી પત્નીને તારું કાળજુ ખાવું છે. આ સાંભળી વાંદરો પહેલાં તો ગભરાઈ ગયો, પણ પછી તરત જ મનમાં કાંઈ વિચારી બોલ્યો ' અરે મિત્ર, તારે મને પહેલાં કહેવું જોઈએ ને, આજે જ મે મારું કાળજું ધોઈને ઝાડ પર સૂકવવા મૂક્યું છે, આપણે તેને લેવા માટે પાછા ફરવું પડશે. 

 

મગર તો આ સાંભળી તરત જ લાળ ટપકાવતો પાછો વળ્યો. નદીને કિનારે આવતાં જ વાંદરો છલાંગ મારી ઝાડ પર ચઢી ગયો. અને બોલ્યો '

 

અરે, મૂર્ખ કાળજુ પણ કદી ઝાડ પર મૂકાય ? તેના વગર આપણે કેવી રીતે જીવી શકાય ? આજથી તારી અને મારી મિત્રતા તૂટી ગઈ. તારા જેવા મિત્ર હોય તો દુશ્મનની શું જરુર છે ? આ સાંભળી મગર શરમનો માર્યો નદીમાં પાછો વળી ગયો.

 

શીખ - આ વાર્તા પરથી શીખ મળે છે કે મિત્ર એવા હોવા જોઈએ જે મુસીબતમાં તમને કામ આવે, એવા મિત્રોથી દૂર રહો જે પોતાના સ્વાર્થ માટે તમને નુકશાન પહોચાડે.